Hoe marktplaatsen de Europese refurbished markt hebben gecreëerd — en waarom wij er ons bedrijf op bouwden

Dinsdagochtend, half negen. Ik open het retourdashboard en tel: zeventien nieuwe retourmeldingen sinds gisteravond. Een Bluetooth-speaker die "anders klonk dan verwacht." Een tablet die "te zwaar" was. Een koptelefoon die "niet bij mijn oren paste." En een JBL-luidspreker waarbij de klant als reden had ingevuld, met de prachtige eerlijkheid die je soms tegenkomt: "Impulsaankoop, sorry."

Sorry hoeft niet. Retouren horen erbij. Dat weten wij inmiddels als geen ander.

Wij verkopen refurbished en retour-elektronica via eBay, Bol.com, Amazon en onze eigen webshop. Elk product dat wij verkopen kan terugkomen. En elk product dat terugkomt — bij ons of bij andere verkopers in heel Europa — is het begin van een verhaal dat de meeste consumenten nooit te zien krijgen.

842 miljard euro aan bestellingen. En dan die ene knop.

In 2024 bedroeg de totale Europese e-commerce omzet 842 miljard euro, een stijging van 7% ten opzichte van het jaar ervoor. Dat blijkt uit het European E-Commerce Report 2025 van EuroCommerce en de Ecommerce Europe Foundation, gepubliceerd in de zomer van 2025. Frankrijk is inmiddels de grootste e-commerce markt van Europa, gevolgd door het Verenigd Koninkrijk, Spanje en Duitsland.

Indrukwekkende groei. Maar achter elke verkoop schuilt een knop die de hele keten op zijn kop zet: de retourknop.

Volgens Statista werd in 2024 zo'n 7% van de Europese e-commerce omzet geretourneerd. Zeven procent van 842 miljard — dat is ruwweg 59 miljard euro aan producten die de omgekeerde weg maakten. Terug in de doos. Terug op de transportband. Terug naar de verkoper.

Naar verkopers zoals wij.

Wat wij zien als de pakketten terugkomen

Er is een verschil tussen retourcijfers lezen in een rapport en ze in je handen hebben. Wij hebben ze in onze handen. Elke dag.

De meeste retouren die bij ons binnenkomen zijn niets mis mee. Echt niet. De speaker klinkt precies zoals hij hoort te klinken. De tablet weegt wat hij altijd al woog. De koptelefoon past op de meeste oren prima. Maar de klant heeft beslist — en dat is zijn recht — dat het toch niet helemaal was wat hij zocht.

In de DACH-regio — Duitsland, Oostenrijk, Zwitserland — liggen de retourpercentages structureel tussen de 20 en 28%, afhankelijk van de productcategorie. Dat heeft deels te maken met het Duitse Widerrufsrecht, dat consumenten een ruimere herroepingstermijn geeft dan de meeste andere Europese landen. Maar het heeft ook te maken met iets simpelers: het gemak waarmee je online iets kunt bestellen en net zo makkelijk weer terugsturen.

Die retouren zijn voor ons geen ramp. Ze zijn ons vak.

Elk product dat terugkomt, gaat door dezelfde procedure. We openen de doos — soms keurig herverpakt met de originele kabels en handleiding, soms in een plastic zak gepropt met een post-it erbij. We testen het. We controleren het op schade. En dan beslissen we: gaat dit als-nieuw terug de winkel in? Wordt dit een B-keuze met een eerlijke beschrijving van dat ene krasje? Of is dit stuk — echt stuk — en gaat het naar de recyclagebak?

Dat klinkt simpel. Dat is het ook. Maar het is werk dat iemand moet doen, en het is werk dat de meeste mensen niet zien.

Hoe de marktplaatsen dit onbedoeld mogelijk hebben gemaakt

Hier wordt het interessant. En hier sluit ons kleine Belgische verhaal aan op een veel groter Europees verhaal.

In 2017 publiceerde Reuters een artikel over de groei van miljonair-verkopers op eBay in Europa. De cijfers waren opvallend: in Duitsland was het aantal verkopers met een jaaromzet van meer dan een miljoen euro gestegen van 731 naar 1.095 in vier jaar. In het Verenigd Koninkrijk van 443 naar 663. Samen waren die twee markten goed voor 30% van eBay's totale netto-omzet — bijna 9 miljard dollar.

Wij waren niet een van die miljonair-verkopers. Dat zijn we nog steeds niet. Maar we waren — en zijn — deel van hetzelfde ecosysteem. Verkopers op marktplaatsen, met een Belgisch BTW-nummer en een magazijn in Oost-Vlaanderen, die elke dag diezelfde platforms gebruiken om producten te verkopen aan klanten in België en Nederland.

En het is vanuit dát perspectief — van binnenuit, niet van buitenaf — dat we iets begonnen te zien wat de grote rapporten niet beschrijven. De marktplaatsen hebben niet bewust een refurbished markt gecreëerd. Maar ze hebben wel de voorwaarden geschapen die het onvermijdelijk maakten.

Ze hebben miljoenen consumenten geleerd om online te kopen. Ze hebben gratis retourneren tot standaard gemaakt. Ze hebben de verwachting geschapen dat je iets vrijblijvend kunt bestellen en terugsturen als het tegenvalt. En al die retourstromen — die constante, groeiende rivier van producten die de verkeerde kant op beweegt — moest ergens heen.

Wij staan aan de ontvangstkant van die rivier. En we hebben besloten er iets mee te doen.

7,7 miljard euro aan tweede kansen

Volgens een rapport van ChannelEngine en Cross-Border Commerce Europe uit oktober 2024 was de Europese markt voor refurbished consumentenelektronica in 2023 goed voor 7,7 miljard euro — zo'n 8,6% van de totale online markt voor consumentenelektronica. Dat aandeel groeit naar verwachting naar 11% in 2025, een stijging van 50% in twee jaar.

Ik moet eerlijk zijn: ik ben altijd een beetje wantrouwig bij marktonderzoekscijfers. De methodieken zijn vaak ondoorzichtig en de definitie van "refurbished" verschilt per rapport. Wat de een "refurbished" noemt, is voor de ander simpelweg "een tweedehands product dat is afgeveegd."

Maar de richting is duidelijk. En die richting klopt met wat ik in ons eigen bedrijf zie.

Toen we begonnen met verkopen op marktplaatsen, was refurbished een bijproduct. Retouren die we terugkregen en waarvan we dachten: dit is te goed om weg te gooien. Nu is het een bewuste bedrijfsstrategie. We testen elk retourproduct, beoordelen de staat, en bieden het opnieuw aan als retourdeal — transparant, met een eerlijke beschrijving en een prijs die het verschil waard maakt. Niet omdat dat trendy is, maar omdat het zonde is om een perfect werkende speaker weg te gooien omdat iemand hem op dinsdagavond na twee glazen wijn had besteld.

331 kilogram per laptop

Dat is de gemiddelde CO2-uitstoot van de productie van één nieuwe laptop. Het cijfer komt van Circular Computing, dat de carbon footprint analyseerde van 230 laptopmodellen. 331 kilogram CO2-equivalent. De productie — het delven van de metalen, het fabriceren van het moederbord, het scherm, de SSD — is verantwoordelijk voor 75 tot 85% van de totale carbon footprint over de hele levensduur van het apparaat.

Drie nieuwe laptops produceren samen bijna een ton CO2.

Een retourproduct dat wij opnieuw verkopen? Nul kilogram extra productie. Het apparaat bestaat al. Het moet alleen opnieuw bij iemand terechtkomen die er blij mee is.

Ik wil hier geen greenwashing van maken. We zijn een bedrijf, geen milieuorganisatie. Maar het is een feit — verifieerbaar, meetbaar — dat elk product dat niet wordt weggegooid maar opnieuw wordt verkocht, een nieuw product overbodig maakt. En de milieukosten van "nieuw" zijn niet niks.

Volgens de Europese Commissie wordt er jaarlijks zo'n 4 miljoen ton consumentenelektronica weggegooid in de EU. Slechts 36% daarvan wordt gerecycled, aldus het ChannelEngine-rapport. De rest verdwijnt — in laden, in kelders, op plekken waar het niet hoort te belanden.

Elk product dat wij opnieuw de markt op brengen, is er een minder in die stapel. Dat is niet wereldreddend. Maar het is wel iets. Op onze duurzaamheidspagina rekenen we het voor. En in een apart artikel graven we dieper: hoeveel e-waste genereert Europa eigenlijk, en wat doet de EU eraan?

De marktplaats als springplank

De Duitse Händlerbund — de branchevereniging voor online handel — noemde eBay ooit een "Sprungbrett für Gründer." Een springplank voor ondernemers. En dat is precies wat het voor ons was.

Zonder eBay en Bol.com was SecondBay er niet geweest. Niet omdat we een romantisch oprichtingsverhaal hebben met een garageverkoop en een droom, maar omdat die platforms ons de infrastructuur gaven om te beginnen zonder dat we eerst een webshop moesten bouwen, een betaalsysteem moesten integreren, en een logistiek netwerk moesten opzetten. We konden verkopen. Meteen. Aan miljoenen potentiële klanten. En al doende leerden we het vak — de klantenservice, de retourafhandeling, de verzending, het testen van producten.

Dat is het verhaal van duizenden Europese e-commerce ondernemers. Niet alleen de miljonairs die Reuters telde, maar ook de bedrijven die er net onder zitten. De éénpitters die doorgroeiden. De bijverdiensten die een hoofdinkomen werden. De hobbyverkopers die op een ochtend beseften dat ze een bedrijf hadden.

Wij waren zo'n bedrijf. Op een bepaald moment — ik kan niet eens precies zeggen wanneer, het was eerder een geleidelijk besef dan een eureka-moment — besloten we dat onze eigen webshop de volgende stap was. Niet als vervanging van de marktplaatsen, maar ernaast. Een plek waar we het verhaal konden vertellen dat op een productpagina van Bol.com niet past. Waar we konden uitleggen waarom een retourproduct soms beter is dan een nieuw product. Waar we konden laten zien wie er achter de dozen staat. Over die stap hebben we apart geschreven — het is een eigen verhaal.

Dat is SecondBay geworden.

Er zijn grotere spelers dan wij. BackMarket, Refurbed, Rebuy — bedrijven met serieuze investeringsrondes en Europese ambities. Refurbed haalde in november 2023 een Serie C-ronde op en bereikte meer dan 1 miljard euro aan totale GMV in de DACH-regio. Dat is een ander speelveld.

Wij zijn een Belgisch bedrijf. Klein genoeg om elk product zelf door de handen te laten gaan. Klein genoeg om de klant die mailt met een vraag over zijn luidspreker nog dezelfde dag een eerlijk antwoord te geven. Klein genoeg om "nee" te zeggen tegen een product dat niet goed genoeg is, zonder dat daar een vergadering voor nodig is.

Maar goed. Klein is ook kwetsbaar. We concurreren met platforms die miljoenen in marketing stoppen, terwijl wij ons onderscheiden met iets wat niet schaalt: aandacht. Aandacht voor elk product. Aandacht voor elke klant. Aandacht voor de eerlijkheid waarmee we beschrijven wat je koopt.

Als er een krasje op zit, staat dat in de beschrijving. Met een foto. Als een product B-keuze is, leggen we uit waarom. Als iets niet goed genoeg is om te verkopen, verkopen we het niet.

Dat klinkt logisch. In de praktijk is het dat niet altijd.

Die zeventien retouren van dinsdagochtend

De speaker die "anders klonk dan verwacht"? Die klinkt precies zoals de fabrikant het bedoelde. Hij staat nu weer online, als retourproduct, voor 34 euro minder dan de originele verkoopprijs.

De tablet die "te zwaar" was? 478 gram. Ik heb hem gewogen. Dat is lichter dan een pak boter. Maar goed, wat te zwaar is voor de een, is precies goed voor de ander. Ook die staat weer online.

De koptelefoon die niet paste? Zat nog in de verpakking, de oorschelpen niet eens bijgesteld. B-keuze was niet nodig — deze was als nieuw.

En de JBL van de eerlijke impulskoper? Die heb ik zelf even getest voor de zekerheid. Klinkt uitstekend. Gaat vanavond online.

Morgen zijn er weer nieuwe retouren. Dat is hoe het werkt. Dat is ons vak.